Ngày 6/1/1946, lần đầu tiên trong lịch sử, nhân dân Việt Nam thực hiện quyền làm chủ bằng lá phiếu bầu Quốc hội. Tròn 80 năm kể từ cuộc Tổng tuyển cử lịch sử ấy, Quốc hội Việt Nam đã và đang khẳng định vai trò cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Không khí sôi nổi của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946 – biểu tượng sinh động của tinh thần dân chủ cách mạng. Ảnh tư liệu
Lá phiếu đầu tiên: Khởi nguồn dân chủ
Cuộc Tổng Tuyển cử năm 1946 diễn ra trong bối cảnh đất nước vừa giành được độc lập, đối mặt với muôn vàn khó khăn: giặc ngoại xâm, giặc đói, giặc dốt và các thế lực phản động chống phá. Dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam, cuộc bầu cử đã được tổ chức một cách dân chủ, công khai, bất chấp bom đạn và sự đe dọa từ kẻ thù. Hàng triệu người dân, từ thành thị đến nông thôn, từ đồng bằng đến miền núi, đã nô nức đi bỏ phiếu, thể hiện ý chí làm chủ đất nước.
Nhật báo Quốc hội, xuất bản từ ngày 17/12/1945 đến 6/1/1946, đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia bầu cử. Tờ báo không chỉ hướng dẫn cách thức bỏ phiếu mà còn truyền tải thông điệp về quyền dân chủ, khơi dậy tinh thần yêu nước và đoàn kết dân tộc. Kết quả, 333 đại biểu Quốc hội khóa I được bầu chọn, đại diện cho mọi tầng lớp nhân dân, từ công nhân, nông dân đến trí thức và đồng bào dân tộc thiểu số.
Chủ tịch Hồ Chí Minh bỏ lá phiếu tại hòm phiếu trong ngày 6/1/1946. Ảnh tư liệu
Sứ mệnh lịch sử qua các thời kỳ
Quốc hội khóa I, họp phiên đầu tiên vào ngày 2/3/1946 tại Hà Nội, đã thông qua Hiến pháp 1946 - bản hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, đặt nền móng cho nhà nước pháp quyền, khẳng định quyền dân chủ và bình đẳng của mọi công dân. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Quốc hội đã đóng vai trò là ngọn cờ đoàn kết, ban hành các chính sách quan trọng để huy động sức mạnh toàn dân tộc, góp phần vào thắng lợi của hai cuộc kháng chiến trường kỳ.
Trong thời kỳ đổi mới từ năm 1986, Quốc hội tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm trong việc xây dựng hệ thống pháp luật, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Các đạo luật như Luật Doanh nghiệp (1999), Luật Đầu tư (2005) hay các hiệp định thương mại tự do (như CPTPP, EVFTA) đều mang dấu ấn của Quốc hội, tạo động lực để Việt Nam hội nhập quốc tế. Đặc biệt, Hiến pháp 2013, được Quốc hội thông qua, đã khẳng định rõ hơn vai trò của Quốc hội trong việc đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân.
Quốc hội hôm nay: Dân chủ, đổi mới và trách nhiệm
Trong bối cảnh hiện đại, Quốc hội Việt Nam không ngừng đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thời đại. Các phiên họp Quốc hội, đặc biệt là các phiên chất vấn, đã trở thành diễn đàn dân chủ sôi nổi, nơi đại biểu phản ánh tiếng nói của người dân, giám sát hoạt động của các cơ quan nhà nước. Những vấn đề nóng như giáo dục, y tế, môi trường, chuyển đổi số hay biến đổi khí hậu đều được Quốc hội thảo luận và đưa ra các quyết sách kịp thời.
Quốc hội cũng chú trọng nâng cao chất lượng hoạt động, từ việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các kỳ họp đến việc tăng cường kết nối với cử tri qua các kênh trực tuyến. Các đại biểu Quốc hội ngày càng thể hiện vai trò trách nhiệm, lắng nghe ý kiến nhân dân, đảm bảo các chính sách được ban hành đều vì lợi ích quốc gia và hạnh phúc của người dân.
Không khí làm việc sôi nổi tại kỳ họp Quốc hội khóa XV, thể hiện tinh thần dân chủ và trách nhiệm của các đại biểu. Ảnh: Cổng thông tin Quốc hội.
Tầm nhìn tương lai
Nhìn về tương lai, Quốc hội Việt Nam tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, thúc đẩy phát triển bền vững, và bảo vệ quyền lợi của người dân trong thời kỳ toàn cầu hóa đòi hỏi Quốc hội phải không ngừng đổi mới. Đồng thời, Quốc hội cần tiếp tục là cầu nối giữa ý chí của nhân dân và các quyết sách quốc gia, đảm bảo mọi lá phiếu dân chủ đều được trân trọng và phản ánh trong các chính sách.
Kỷ niệm 80 năm Quốc hội Việt Nam là dịp để tôn vinh giá trị của lá phiếu dân chủ - biểu tượng của ý chí và sức mạnh toàn dân tộc. Từ những ngày đầu gian khó của cuộc Tổng Tuyển cử 1946 đến vai trò trung tâm trong công cuộc đổi mới hôm nay, Quốc hội luôn là ngọn cờ tiên phong, đại diện cho khát vọng của nhân dân về một đất nước “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Với tinh thần đoàn kết và trách nhiệm, Quốc hội Việt Nam sẽ tiếp tục viết nên những trang sử mới, đưa đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.